Wat HDMI 2.1 toevoegt
HDMI is de kabelstandaard waarmee je spelcomputers, mediaspelers en soundbars op je tv aansluit. De sprong van versie 2.0 naar 2.1 gaat vooral over bandbreedte: 2.0 kan zo'n 18 gigabit per seconde verplaatsen, 2.1 haalt er 48. Dat extra transport is nodig zodra een beeld meer gegevens per seconde bevat dan 4K op 60 beelden per seconde.
In de praktijk gaat het om vier dingen die er zonder 2.1 niet zijn.
| Functie | Wat het doet | Voor wie |
|---|---|---|
| 4K op 120 Hz | Twee keer zoveel beelden per seconde | PS5- en Xbox-spelers |
| VRR | Tv past zich aan het tempo van de spelcomputer aan, voorkomt scheuren in beeld | Gamers |
| ALLM | Tv schakelt automatisch naar gamestand met lage vertraging | Gamers |
| eARC | Stuurt onverpakt geluid naar een soundbar, nodig voor Dolby TrueHD en DTS:X | Thuisbioscoop |
Wat er dus niet in staat: betere kleuren, meer helderheid of een scherper beeld bij gewoon televisiekijken. HDMI 2.1 maakt een film van Netflix niet mooier. Streamingdiensten en Ultra HD Blu-ray leveren vrijwel allemaal 4K op 60 beelden per seconde, en dat past ruim binnen wat 2.0 al aankon.
De helft van de tv's kan er niets mee
Om HDMI 2.1 te benutten heb je een scherm nodig dat minstens 120 beelden per seconde kan tonen. Zit je tv daaronder, dan is die aansluiting in de praktijk een dode letter. We keken naar de verversingssnelheid van alle televisies in onze catalogus waarvan die bekend is, 792 van de 885 modellen:
| Verversingssnelheid | Aandeel | Heeft HDMI 2.1 zin? |
|---|---|---|
| 120 Hz of hoger | 48,0% | Ja |
| 50, 60 of 100 Hz | 52,0% | Nauwelijks, behalve voor eARC |
Iets meer dan de helft van de televisies die je vandaag kunt kopen heeft dus een scherm dat te traag is voor de belangrijkste functie van HDMI 2.1. Bij die toestellen blijft alleen eARC over als reden om er waarde aan te hechten, en dat is alleen relevant als je een soundbar hebt die hoogwaardige geluidsformaten ondersteunt.
Het is vooral een prijsvraag
Of een tv snel genoeg is om iets aan HDMI 2.1 te hebben, hangt bijna volledig samen met wat hij kost. Dit is het aandeel toestellen met 120 Hz of meer per prijsklasse:
| Prijsklasse | Heeft 120 Hz of hoger | Aantal modellen |
|---|---|---|
| Onder €400 | 2,2% | 134 |
| €400 tot €700 | 23,4% | 205 |
| €700 tot €1200 | 63,0% | 189 |
| Boven €1200 | 79,5% | 264 |
Onder de €400 is de kans dus verwaarloosbaar: van de 134 toestellen in die klasse hebben er drie een snel scherm. Zoek je een tv voor onder de €400 en wil je er een PS5 op aansluiten, dan is 120 Hz realistisch gezien niet haalbaar en kun je die eis beter loslaten.
Tussen €400 en €700 begint het te kantelen, maar nog steeds voldoet maar een kwart. Dat is precies de prijsklasse waarin marketing rond HDMI 2.1 het verwarrendst is, want een toestel kan die aansluiting hebben terwijl het scherm op 60 Hz blijft steken.
De goedkoopste televisie met 120 Hz of hoger in onze catalogus kost €249, een LG. Dat is een uitzondering: de middenprijs van alle snelle toestellen ligt op €1399, tegenover €519 voor de langzamere modellen.
Grote verschillen tussen merken
Welk merk je bekijkt maakt meer uit dan je zou verwachten. Dit is per merk het aandeel modellen met 120 Hz of hoger:
| Merk | 120 Hz of hoger | Modellen bekeken |
|---|---|---|
| Sony | 70,0% | 30 |
| Hisense | 69,4% | 85 |
| TCL | 68,4% | 136 |
| LG | 55,5% | 173 |
| Philips | 47,5% | 120 |
| Samsung | 26,0% | 200 |
| Salora | 0,0% | 44 |
Dat Samsung zo laag uitkomt betekent niet dat het merk geen snelle televisies maakt, want die heeft het zeker. Het komt doordat Samsung veel meer instapmodellen in het schap heeft liggen dan bijvoorbeeld Sony, dat vrijwel alleen in het hogere segment zit. Het laat wel zien dat je bij een breed merk scherper moet kijken naar het specifieke model.
Heb je het nodig?
Speel je op een PlayStation 5, Xbox Series X of een game-pc, dan is het antwoord ja, en dan moet je er ook op letten dat het scherm zelf 120 Hz aankan. Anders koop je een aansluiting waar niets doorheen gaat.
Kijk je vooral televisie, films en streaming, dan heb je er weinig aan. Dan is je geld beter besteed aan een beter paneel, meer helderheid of een groter scherm. De enige uitzondering is eARC: wil je een soundbar aansluiten die Dolby Atmos in volledige kwaliteit doorgeeft, dan is dat wel een reden om op HDMI 2.1 te letten, ook zonder dat je ooit een spelcomputer aansluit.
Kort samengevat
- HDMI 2.1 is vooral voor gamers: 4K op 120 Hz, VRR en ALLM. Voor streaming voegt het niets toe
- 52,0% van de tv's heeft een scherm dat te traag is om er iets aan te hebben
- Onder €400 heeft maar 2,2% een scherm van 120 Hz of hoger, boven €1200 is dat 79,5%
- Let op de verversingssnelheid van het scherm, niet alleen op het label HDMI 2.1 op de doos
Onze keuzehulp vraagt of je op je tv wilt gamen en filtert daar automatisch op, zodat je niet zelf per model hoeft na te zoeken of het scherm snel genoeg is.
